Китларга ау

Фарер утрауларында яшәүчеләр китларны күпләп үтерүгә тотынган. Фарерлылар бу эш белән ел саен җәй мәлендә шөгыльләнә.
Миграция чорында әлеге хайванкайлар ярга якын йөзеп киләләр. Урында яшәүче халык китларны сай урынга куып кертеп, үтереп, түшкәләрен ярда эшкәртәләр. Шул сәбәпле һәр елны меңгә якын әлеге су терлеге һәлак була. Фарерлылар кит итен ашыйлар, әмма алар аны, комсызланыптыр инде, үзләренә кирәк кадәрдән артыграк үтерәләр. Нәтиҗәдә, тонналарча ит келәтләрдә череп ята.
Китка ау җирле традиция булып санала һәм закон тарафыннан тыелмый. Әмма бу кансыз гадәткә каршы хайваннар хокукларын яклаучылар катгый каршы чыгыш ясый. “Китлар һәм дельфиннар искиткеч акыллы җан ияләре, авырту һәм куркуны нәкъ безнең сыман тоялар” диелә активистлар белдерүендә. Алар китларны диңгез култыкларына куып кертүгә юл куймау өчен берничә тапкыр комачауларга тырышкан. Әмма тырышлыклары бушка булган: былтыр шуның өчен 5 активистны кулга алганнар, көймәләрен тартып алганнар.
Быел япон кит аулаучылары хөкүмәт тарафыннан хупланган экологик тикшеренүләр программасы кысаларында Антарктидада, ким дигәндә, 333 кит балыгын һәлак иткән.
Халыкара конвенция тарафыннан табыш артыннан куу өчен китларны аулау тыелган. Рәсми Токио исә халыкара хокук кысаларын катгый саклавын белдерә, шуңа да табигатьне саклаучылар игътибары объектына әверелүенә эче поша. Тегеләре исә Японияне “тикшеренү максатлары” артына яшеренеп, асылда кит итләренең ил супермаркетларында сатуда гаепли.

Кочак җәеп каршыламаганнар

Агымдагы атнада Украина президенты Петр Порошенко Америка Кушма Штатларына эш сәфәре кылды. Анда ул АКШ президенты Дональд Трамп белән очрашты.
Украина журналистлары Петр Порошенконың океан артына булачак сәфәрен гыйнвар аеннан алып сөйли башлаганнар иде. Тик очрашу июньдә генә үтте. Петр Порошенконы Кушма Штатларда почет каравылы белән һәм кызыл келәм җәеп каршы алмаганнар, өстәвенә, Дональд Трамп белән сөйләшү вакыты да берничә минут кына барган. Сишәмбе көнне иртән Ак Йорт бинасының көнбатыш өлешенә күтәрелгән Порошенконы Трамп башка ил җитәкчеләрен каршылагандай чыгып сәламләп каршыламаган. Сөйләшү гадәттән тыш кыска — нибары 20 минут чамасы — барган. Соңыннан Трампның матбугат хезмәте бастырган рәсми стенограмма да нибары бер битлек кенә булган. Бөек Британиянең “The Guardian” басмасы Порошенкога карата мондый мөнәсәбәтне “салкын түбәнсетү” дип атаган.
Порошенко Вашингтонда вице-президент Майкл Пенс, оборона һәм финанс министрлары, Халыкара валюта фонды директоры һ.б. рәсми кешеләр белән очрашкан — болар турында рәсми коммюникеда саран гына әйтелә. Америкалылар сөйләшү барышында Украинадагы ришвәтчелек мәсьәләсен беренче урыннарга куйганнар.
Украина матбугаты чыганаклары белдерүенә ышанганда, Порошенко Вашингтонда Пенсильваниядән Украинага ташкүмер озату кебек мәсьәләләрдән тыш, Трампка “азат ителгәннән соң” Донбасс инфраструктурасын тергезү эшләрененең 90 процентын тәкъдим иткән, имеш. Америка матбугаты гауга тудырырлык бу фактны расламаган. Гомумән андагы матбугат бу очрашуларның тәгаен нәтиҗәләре турында хәбәрләр бирмәгән.
Порошенко бу сәфәреннән буш кул белән диярлек кайткан. Әгәр ул моңа кадәр баруында кредит гарантияләре, килешүләр яисә йөзләрчә миллион долларларга бушлай ярдәм белән кайтса, бу юлы аңа нибары 18 миллион доллар вәгъдә ителгән. Анысы да ришвәтчелеккә каршы көрәш өчен генә.

Лондондагы янгын

19 июньдә Бөек Британиядә матәм көне үтте. 15 июнь төненә каршы Лондонда 600-ләп кеше яшәгән 24 катлы торак йортны ялкын телләре тулысынча ялмап ала. Утның тиз таралуы аркасында югары катларда яшәүчеләр үз фатирларында янгын тозагына эләгә. Кызганычка каршы, 79 кеше һәлак булган, 17 кеше авыр хәлдә дәваханәгә озатылган. Һәлак булучыларның гәүдәләрен эзләү эшләре бүгенге көннәрдә дә туктатылмый.
Янгын сәбәпләрен тикшерү барышында зыян күргән бинаның җиңел кабынучы материал белән тышланган булуы ачыклана. Ә менә янгын чыгу сәбәпләре әлегә кадәр ачыкланмаган. “Әгәр янгын җинаятьчел битарафлык сәбәпле чыккан булса, гаеплеләрне җаваплылыкка тарттыру өчен кулымнан килгән бөтен эшне эшләячәкмен”, дигән вәгъдә биргән Лондон полициясе җитәкчесе Стюарт Канди. Әйткәндәй, янгын чыккан йортта күбрәге Африка һәм Якын Көнчыгыш илләреннән чыккан кешеләр яшәгән булган.
“Гренфелл” бәлагә таручыларга ярдәм күрсәтү төркеме мәгълүматларына ярашлы, казага тарыган 180 гаиләгә акчалата ярдәм күрсәтелгән, 78 гаиләгә шушы ук районда вакытлыча торак бирелгән. Британия хөкүмәте йортсыз калучыларга 5 млн. фунт стерлинг акча бүләчәге турында белдергән. Һәр гаиләгә 5,5 мең фунт стерлинг акча түләнәчәк.

Аерылышу җиңел түгел

Бөек Британия премьер-министры Тереза Мэй Кушма Корольлекнең Евросоюз составыннан чыгу буенча сөйләшүләре киләсе атнада башланачагы турында белдерде.
Мэй 28 март көнне Евросоюз властьларына Brexit процедурасын формаль башлап җибәрү турында белдергән хатка кул куйган иде. Сөйләшүләр ике елга сузылачак дип көтелә. Британия Евросоюздан чыгу турында 2016 елның 23 июнендә узган референдумда хәл иткән иде. Берничә көн элек Мэй илнең ЕСтан Брюссель белән махсус килешүдән башка да чыга алачагы турында белдерде. Ул шулай ук ЕСтан Brexit йомгаклары буенча уртак проектларда катнашкан өчен Брюссельнең Лондонга түләргә тиешле компенсациясен таләп итү планнары турында да белдерде. Аның сүзләре буенча, ул сумма миллиардларча фунт стерлингларда исәпләнә.
Әйткәндәй, соңгы көннәрдә бик күп британлылар, немец гражданлыгы сорап, Германиягә мөрәҗәгать иткән. Немец статистикасына ярашлы, 2016 елда Кушма Корольлекнең 3 меңгә якын кешесе ГФР гражданлыгын бирүне сорап гариза биргән. 2015 елда исә андыйлар саны 3 тапкырга азрак булган.
Моннан тыш, британлылар Италия, Швеция, Польша һәм Венгрия гражданлыкларына карата да зур кызыксыну күрсәткән.
Бөек Британия Евросоюздан чыккач (ә ул, мөгаен, 2019 елның мартында булыр) аның гражданнары дәүләтара берләшмәнең 27 әгъза-илендә яшәү һәм эшләү хокукыннан колак кагачак. Илнең Евросоюздан чыгу буенча соңгы шартлары сөйләшүләр барышында мәгълүм булачак.

Симезлек бәласе

Симерүдән җәфа чиккән 15 миллион баланың иң күбесе Кытайда яши дигән нәтиҗә ясаган Вашингтон универси-тететы үзе үткәргән тикшеренүләрдән соң. Һиндстан икенче урында тора. Анда 14 миллион балада артык гәүдә авырлыгы булуы ачыкланган.
Соңгы вакытта КХР, Бразилия һәм Индонезиядә артык гәүдә авырлыгы булган балалар саны өч тапкырга арткан.
Бүген бөтен дөньяда 107 миллионнан артык бала һәм 603 миллионнан артык олылар симез-лектән җәфа чигә. 2015 елда өлкәннәр арасында симерү буенча АКШ беренче урынны биләгән. АКШның балигъ яшьтәге 79 миллион гражданының һәм 57 миллион кытайның артык гәүдә авырлыгы проблемасы бар.
Бирменгем университеты һәм Гуанчжоуның авырулар кон-троле һәм профилактикасы үзәге тикшеренүчеләре Кытай-да балаларның симерүен картәти-картәниләрнең начар йогынтысы белән бәйләп аңлатканнар.

 Безнең партнерлар

  

Государственное унитарное предприятие Республики Башкортостан Издательский дом «Республика Башкортостан»
Филиал: Редакция газеты «Омет»- филиал государственного унитарного предприятия Республики Башкортостан Издательский дом «Республика Башкортостан»
450079, г. Уфа, ул. 50-летия Октября, дом 13, 9 этаж, тел. 273-94-38, 273-64-81, e-mail: omet-ufa@mail.ru
Вся информация и материалы, размещенные на сайте редакции газеты «Омет» защищены международным и российским законодательством
об авторском праве. Все сообщения газеты «Омет» предназначены для пользователей старше 12 лет.
При перепечатке или цитировании ссылка на газету «Омет» обязательна.
Дизайн сайта- Абдуллин Фаниль
>